than-u-nuoc

Thận ứ nước độ 1, 2, 3 uống thuốc gì, kiêng ăn gì để không dẫn tới độ 4?

Thận ứ nước được biết đến như một căn bệnh phổ biến, được bắt gặp ở bất kỳ ai, bất kỳ lứa tuổi nào. Căn bệnh sẽ trở lên nguy hiểm với nhiều biến chứng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vậy làm thế nào để phát hiện những triệu chứng của thận ứ nước độ 1, 2, 3 và 4? Cùng tìm hiểu “thận ứ nước là gì?” ở bài viết bên dưới nhé!

Thận ứ nước là bệnh gì?

Thận ứ nước (tên khoa học hydronephrosis) là hậu quả của tình trạng tắc đường tiết niệu trong hoặc ngoài. Điều này khiến cho thận bị sưng lên vì tích tự nước tiểu quá nhiều và không thể thoát ra từ thận đến bàng quan. Thận ứ nước có thể chỉ xảy ra ở một hoặc cả hai bên thận. 

Mỗi quả thận có hai nhiệm vụ chính, đó là: Một là lọc máu để loại bỏ các muối, các chất và nước dư thừa ra khỏi cơ thể, hai là thu thập nước tiểu để chuyển xuống bàng quang. Khi thận bị tắc nghẽn, không thể đưa nước tiểu xuống sẽ dẫn tới hiện tượng thận ứ nước, khiên thận sưng lên.

than-u-nuoc-la-benh-gi

Thận ứ nước khiến thận, đài thận bị giãn

Không chỉ do tắc nghẽn, tình trạng bẩm sinh hoặc các vấn đề về cấu tạo hệ tiết niệu gặp trục trặc cũng khiến chất lỏng từ niệu quản, bàng quang, và niệu đạo chảy ngược vào thận, cũng khiến bị bệnh thận ứ nước nguy hiểm.

Trường hợp chỉ một bên thận bị ứ nước, người ta gọi là thận ứ nước đơn phương. Còn khi cả 2 quả thận cùng bị, thì được gọi là thận ứ nước cả 2 bên (thận ứ nước song phương).

Thận ứ nước nếu không được phát hiện sớm có thể dẫn tới suy giảm các chức năng thận. Nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn tới việc thận bị tổn thương vĩnh viễn, gây ra những biến chứng nguy hiểm, cuối cùng dẫn tới suy thận.

Thận ứ nước có chữa khỏi được không?

Thận ứ nước có chữa được không còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra bệnh, thời gian phát hiện bệnh và cơ địa mỗi người.

Các triệu chứng của thận ứ nước

Thận ứ nước có nhiều triệu chứng khác nhau ở mỗi giai đoạn cấp độ, những những triệu chứng thường thấy sẽ là:

  • Đau thắt đột ngột hoặc dữ dội ở bên hông hoặc lưng
  • Có cảm giác buồn nôn
  • Nôn mửa không rõ lí do
  • Đi tiểu nhiều lần, có cảm giác đau
  • Nước tiểu màu hồng, đỏ, có dấu hiệu tiểu ra máu
  • Cơ thể mệt mỏi, thiếu sức sống
  • Sốt, có thể do biến chứng như nhiễm trùng đường tiết niệu

than-u-nuoc-dau-hieu

Có thể bạn gặp toàn bộ hoặc chỉ một vài triệu chứng ở trên. Điều này dễ hiểu bởi các triệu chứng thận ứ nước xuất hiện hay không còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Ví dụ người bị sỏi thận sẽ thấy máu trong nước tiểu, kèm chứng tiểu buốt, đau nhói hoặc âm ít ở bụng dưới, hông, lưng và từ mạn sường xuống dưới. Nếu nam giới bị bệnh về tuyến tiền liệt thì thường gặp triệu chứng tiểu đêm, tiểu nhiều và tiểu rắt (tiểu không hết).

Các triệu chứng giai đoạn đầu của thận ứ nước dễ thận thất nhất chính là đau mạn sườn, bụng dưới, cơn đau xuất phát từ hông lưng hoặc sườn chạy dần xuống tới háng, khiến người bệnh có cảm giác buồn nôn và các bất thường về tiểu.

Một vài dấu hiệu thận ứ nước khác có thể không được liệt kê ở đây những bạn có thể phải tới gặp bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu nào bất thường về việc tiểu và những đau đớn vùng thận để có thể phát hiện và điều trị kịp thời.

Lưu ý: Trường hợp tiểu ra máu, tiểu ra mủ, đau buốt khi tiểu có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng, chính vì thế bạn cần tới gặp bác sĩ sớm nhất có thể để không phải hối hận sau này.

Nguyên nhân gây thận ứ nước

Thận ứ nước có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Những những nguyên nhân gây bệnh phổ biến và thường thấy nhất bao gồm:

  • Sỏi thận: Những viên sỏi gây tắc nghẽn đường tiết niệu, điều này làm cho nước tiểu không thể xuống được bàng quang, tích tụ ở thận và làm sưng, dẫn tới tình trạng thận ứ nước.
  • Ung thư hệ tiết niệu: Các bệnh ung thư bàng quang, tuyến tiền liệt, tử cung hay những cơ quan khác ở hệ tiết niệu cũng có thể gây tắc nghẽn hệ tiết niệu.
  • Tăng sản tuyến tiền liệt: nguyên nhân này gặp ở nam giới sẽ dẫn tới việc tăng áp lực lên các tuyến niệu đạo, ống dẫn nước tiểu khiến nước tiểu bị ứ đọng, dẫn tới thận ứ nước rất nguy hiểm.

than-u-nuoc-nguyen-nhan

Một số nguyên nhân ít gặp nhưng cũng gây ra tình trạng thận ứ nước, bao gồm:

  • Xuất hiện các cục máu đông ở thận và niệu đạo…
  • Đường tiết niệu bị hẹp do tổn thương, hoặc bẩm sinh, do nhiễm trùng, dị tật hoặc do phẫu thuật
  • Những vấn đề về thận kinh hoặc các nhóm cơ ảnh hưởng tới thận hoặc niệu quản.
  • Bí tiểu, thiểu niệu, không thể tiểu hết hay làm trống bàng quang.
  • Trào ngược niệu đạo chủ, khiến nước tiểu chảy ngược từ bàng quang vào thận.
  • Phần dưới của niệu quản xâm lấn bàng quang.
  • Dị vật.

Làm thế nào để chẩn đoán bệnh thận ứ nước?

  • Khám trực tiếp: Bác sĩ sẽ trực tiếp hỏi bạn về các triệu chứng mà bạn đang gặp phải và sau đó kiểm tra các vị trí thận và bàng quang, xem có hiện tượng đau, sưng hay không. Ngoài ra, họ còn xem xét về lịch sử bệnh thận của gia đình bạn để chắc chắn không phải do di truyền. Nếu là nữ giới, cần được khám phụ khoa để đảm bảo chắc chắn.
  • Xét nghiệm nước tiểu: Mẫu nước tiểu của bạn sẽ được thu thập và sau đó chuyển đến phòng phân tích để tìm kiếm thông tin về máu, vi khuẩn hoặc những dấu hiệu bất thường nào không?
  • Xét nghiệm máu: Điều này sẽ giúp bác sĩ phát hiện được các dấu hiệu nhiễm trùng có trong máu hay không. Các xét nghiệm khác có thể được thực hiện là xét nghiệm BUN (nito ure máu) hoặc kiểm tra mức độ lọc cầu thận.
  • Các xét nghiệm hình ảnh: Chụp CT cắt lớp hoặc siêu âm, chụp X-quang có thể phát hiện các dị tật, dị vật và những tổn thương ở hệ tiết niệu của bạn.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ bị thận ứ nước

Mỗi trường hợp bệnh có lại có nguyên nhân khác nhau, những những yếu tố làm tăng khả năng mắc thận ứ nước thường thấy là: 

  • Giới tính: Các ca thận ứ nước chủ yếu là nam giới, nữ giới hiếm gặp hơn.
  • Thường đi kèm các bệnh như: sỏi thận, phì đại tuyến tiền liệt,…;
  • Phụ nữ mang thai hoặc ung thư cổ tử cung có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn.

Phân cấp nguy hiểm bệnh thận ứ nước độ 1, 2, 3 và 4

Với kết quả của các xét nghiệm nước niểu, xét nghiệm máu, ảnh chụp cắt lớp, siêu âm, bác sĩ dễ dàng xác định được độ giãn của đài thận (đơn vị dA-P) để kết luận cấp độ thận nức nước ở bệnh thận có nguy hiểm hay không.

than-u-nuoc-do-1-2-3-4

  1. Thận ứ nước độ 1 có nguy hiểm không?

  • Sự giãn nở của khung chậu thận mà không làm giãn các bắp chân (cũng có thể xảy ra ở khung chậu ngoài )
  • Không có teo nhu mô

Đây là giai đoạn đầu và là giai đoạn nhẹ nhất của bệnh. Thận ứ nước độ 1 thận chỉ sưng giãn nhẹ (chỉ số dA-P khoảng 5-10mm). Tuy là nhẹ, nhưng do cơ địa mỗi người mà bệnh có thể chậm hoặc nhanh chóng tiến sang giai đoạn tiếp theo, mức độ nguy hiểm sẽ tăng cao.

  1. Thận ứ nước độ 2 có phải mổ không?

  • Sự giãn nở của khung chậu thận (nhẹ) và bắp chân (mô hình khung chậu được giữ lại)
  • Không có teo nhu mô

Đây là cấp độ mà thận có sự giãn tương đối, vào khoảng 10-15mm. Lúc này bệnh nhân sẽ có triệu chứng đau ở mạn sường và hông, cùng với đó là tình trạng đi tiểu nhiều, lượng nước tiểu tăng đáng kể so với bình thường. Việc có phải mổ hay không còn phải xem cơ địa mỗi người, lúc này bác sĩ sẽ tư vấn giúp đưa quyết định.

  1. Thận ứ nước độ 3 có nguy hiểm không?

  • Thận có sự giãn nở rõ ràng
  • Khung chậu chật hẹp do thận nở lớn gây đau đớn.
  • Chụp CT có thể thấy rõ ràng hình ảnh giãn đài thận, có thể không phân biệt được đài thận và bể thận.

Ở giai đoạn 3, bệnh thận nước nước đã bắt đầu nguy hiểm khi mà xuất hiện một vài biến chứng phức tạp và rất khó kiểm soát. Lúc này thận đã giãn quá mức 15mm cho phép. Xét nghiệm hình ảnh CT cắt lớp có thể sẽ không phân biệt được bể thận với đài thận. Điều dễ nhận thấy nhất là người bệnh có dấu hiệu mệt mỏi và vàng da, vàng mắt do thiếu máu. Cần điểu trị khẩn cấp tránh nguy hiểm tới tính mạng.

  1. Thận ứ nước độ 4 – giãn thận độ 4

  • Sử giãn nở đài thận quá mức, trên 20mm
  • Căng tức khung xương chậu
  • Có thể dẫn tới chết thận, teo thận

Đây là cấp độ nguy hiểm nhất, bở nó sẽ dẫn tới việc các chức năng thận bị suy giảm, dẫn tới tình trạng suy thận cực kì nguy hiểm. Bệnh thận ứ nước độ 1, 2, 3 dù nguy hiểm những vần còn có thể điều trị nếu phát hiện kịp thời, còn thận ứ nước độ 4 sẽ cực kì khó điệu trị và nguy hiểm.

Thận ứ nước có những biến chứng gì?

Các biến chứng thường gặp nhất bao gồm: Cơ thể mất nước, người bệnh có dấu hiệu tăng huyết áp, nhiễm trùng tiết niệu và nặng nhất là biến chứng gây suy thận. Không phải bệnh nhân nào cũng có biến chứng, bởi các biến chứng này chỉ xuất hiện đối với một số nguyên nhân nhất định. Nhưng dù là nguyên nhân gì thì cũng rất nguy hiểm và cuối dùng đều dẫn tới suy thận nếu phát hiện quá muộn.

  • Biến chứng thận ứ nước trở thành suy thận
  • Mức lọc cầu thận giảm
  • Chức năng thận giảm dần theo cấp độ thận ứ nước
  • Biến chứng viêm cầu thận

Điều trị thận ứ nước hiệu quả nên uống thuốc gì?

Căn nguyên của thận ứ nước là do tắc nghẽn dòng nước tiểu. Chính vì thế, để chữa dứt điểm thận ứ nước ta cần phải loại bỏ được các yếu tố làm tắc nghẽn dòng nước tiểu ở hệ tiết niệu.

Bởi vậy mà cao Tâm Minh Đường được các bác sĩ khuyên dùng trong việc điều trị thận ứ nước và phục hồi các chức năng thận theo phương pháp Đông y. Cao bổ thận Tâm Minh Đường được điều chế từ 6 loại thảo dược quý là: Xích đồng, Cỏ xước, Tơ hồng xanh, Dây đau xuong, Tục đoạn và Cẩu tích với tỉ lệ thích hợp. Sự kết hợp của những loại thảo dược này giúp điều trị trong trường hợp bạn bị thận ứ nước độ 1 có sỏi vô cùng hiệu quả.

Ngoài ra còn có thể sử dụng:

  1. Dùng thuốc bào chế từ rễ cỏ tranh
  2. Kim tiền thảo
  3. Hoa hồng cũng có thể được sử dụng điều trị thận ứ nước

than-u-nuoc-dieu-tri

Thận ứ nước uống thuốc Nam có được không?

Có. Rất nhiều người bị thận ứ nước đã điều trị bằng thuốc nam và có tác dụng nhất định.

  • Bài thuốc từ Kim tiền thảo: sắc cây kim tiền thảo lấy nước uống 1-2 lần mỗi này, Trong sách Đông y có chép: “kim tiền thảo có tác dụng chữa trị bệnh thận ứ nước, giúp lợi tiểu đồng thời ngăn chặn sự gia tăng về thích thước của viên sỏi ở các bệnh nhân thận ứ nước có sỏi”.
  • Bài thuốc sử dụng râu ngô: râu ngô tươi sợi to sắc lấy nước uống mỗi ngày trong 7-10 ngày sẽ giúp tan sỏi, loại bỏ thận ứ nước độ 1 rất tốt.
  • Bài thuốc từ cây cỏ xước: Công dụng phá huyết, giúp tiêu sỏi, đồng thời loại bỏ dấu hiệu thận ứ nước như phù thũng, tiểu đêm, đái buốt.

Người bị thận ứ nước nên ăn gì?

  • Chất xơ được khuyên nên bổ sung đầy đủ trong chế độ ăn của người bị thận ứ nước
  • Những loại thực phẩm giàu canxi cũng tốt, trừ trường hợp thận ứ nước có sỏi
  • Nên uống nước hoa quả để có tác dụng bổ sung vitamin

Thận ứ nước có nên uống nhiều nước không?

Đây là câu hỏi khá khó để trả lời, bởi do cơ địa mà mỗi bệnh nhân lại khác nhau. Nếu thận ứ nước độ 1 có sỏi, bạn nên uống nước để có thể làm tan sỏi. Nhưng nếu bí tiểu lâu ngày, không có khả năng làm trống bàng quang mà uống quá nhiều nước sẽ gây ra các biến chứng không thể lường được.

Với những chia sẻ chi tiết về bệnh thận ư nước ở trên, hy vọng phần nào giúp các bạn có cái nhìn rõ nét hơn về căn bệnh để có thể điều trị kịp thời. Mọi thông tin chia sẻ vòng đóng góp vui lòng để lại dưới phần bình luận. Xin chào và hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết sau!

Lưu ý: Mọi thông tin đều mang tính tham khảo, để được tư vấn chính xác cho mỗi trường hợp cụ thể, các bạn nên tới gặp bác sĩ là tốt nhất!

Author: Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương

Là một giảng viên ưu tú, hiện bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương (sinh ngày 19/11/1957 tại Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội) đang giảng dạy tại trường Học viện y học cổ truyền Tuệ Tĩnh. Bà rất tâm huyết trong việt xây dựng phác đồ hỗ trợ điều trị về bệnh suy thận nói riêng và các bệnh về thận nói chung.
Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương là người đại diện pháp lý, chịu trách nhiệm chuyên môn tại nhà thuốc Tâm Minh Đường và toàn bộ thông tin y sức khỏe trên website: https://suythan.net/