Suy thượng thận cấp và thông tin không thể bỏ qua

Suy thượng thận cấp được biết là cấp cứu nội khoa do thiếu hụt corticoid cấp tính, thường đi kèm với thiếu corticoid khoáng. Để chẩn đoán được bệnh chính xác rất khó vì các triệu chứng lâm sàng của bệnh  và sinh học không đặc hiệu. Bệnh khó phát hiện nhưng lại là một trong các nguyên nhân gây đột quỵ, nguy hiểm khôn lường. Nếu nồng độ corticoid không được cung cấp đủ, suy thượng thận cấp sẽ đe dọa tính mạng, nên cần được điều trị ngay lập tức.

Những triệu chứng của suy thượng thận cấp

Tinh thần uể oải, cơ thể mệt mỏi

Tinh thần uể oải, cơ thể mệt mỏi

Trong hầu hết các trường hợp, suy thận là do các vấn đề sức khỏe khác đã làm tổn thương vĩnh viễn đến thận. Nếu tổn thương thận của bạn tiếp tục nặng nề hơn và thận của bạn ngày càng yếu đi, các chức năng bị suy giảm trong thời gian dài, thì khi đó bạn đã bị bệnh thận mãn tính.

  • Chóng mặt, buồn nôn
  • Đau bụng, đau đột ngột ở vùng thắt lưng hay cẳng chân
  • Chán ăn
  • Nhịp tim nhanh
  • Rét run
  • Nổi ban trên da
  • Một số triệu chứng khác như thêm muối, da sạm, sút cân nhiều…

Nguyên nhân gây ra suy thượng thận cấp

Suy thận thượng cấp xảy ra khi bạn gặp căng thẳng cao độ mà tuyến thượng thận không thể duy trì được chức năng thích hợp. Tuyến thượng thận nằm tại đỉnh thận có vai trò sản xuất nhiều hoocmon thiết yếu, trong đó có cortisoid. Tuyến thượng thận bị tổn thương sẽ không thể sản xuất đủ những hoocmon này, nên gây ra bệnh suy thượng thận cấp.

  • Sử dụng glucocorticoid trong thời gian dài, ví dụ như loại prednisone
  • Nhiễm trùng nặng, đặc biệt do nhiễm nấm và virus
  • Sử dụng thuốc có thành phần chống đông nhiều
  • Do các khối u gây nên suy thượng thận
  • Bệnh nhân mắc bệnh Addison rất dễ bị  nếu không được điều trị kịp thời.
Vị trí tuyến thượng thận

Vị trí tuyến thượng thận

Ngoài các nguyên nhân trên, còn có thể mắc bệnh do các triệu chứng sau: tai nạn, bị chấn thương dẫn đến sốc, mất nước nhiều quá, nhiễm trùng nặng…

Chẩn đoán lâm sàng bệnh suy thượng thận cấp

  • Rối loạn tiêu hóa: bắt đầu đau từ thượng vị lan đến toàn bụng, đôi khi kèm thêm triệu chứng buồn nôn.. các dấu hiệu có thể bị hiểu nhầm là bệnh đường tiêu hóa.
  • Tâm thần bị rối loạn, mệt mỏi, uể oải, hôn mê, nói sảng…
  • Trụy tim: huyết áp đột ngột hạ, tứ chi lạnh ngắt, mạch nhỏ..
  • Cơ thể mất nhiều nước: sút cân, đau cơ bắp, đau đầu, đau khớp..

Chẩn đoán cận lâm sàng dựa vào các xét nghiệm

  • Rối loạn điện giải đồ máu: Lượng Kali tăng, Natri giảm, Clo giảm…
  • Kali máu tăng làm thay đổi sóng điện tim
  • Protid máu tăng
  • Hct tăng.
  • Hạ glucose huyết, có khi rất thấp gây ra các triệu chứng tâm thần
  • Ngoài ra có thể bị: Tăng bạch cầu ái toan, tăng calci máu (6%), nhiễm toan máu, thiếu máu…

Phương pháp điều trị bệnh suy thượng thận cấp

  • Điều trị tại nhà

Cần được cung cấp bộ dụng cụ hydrocortisone để tiêm tại nhà. Bộ dụng cụ này có thể ổn định tình trạng của bạn nhưng không thể thay thế các phương pháp cấp cứu.

  • Trường hợp điều trị tại bệnh viện
Nên đưa bệnh nhân đến điều trị tại bệnh viện

Nên đưa bệnh nhân đến điều trị tại bệnh viện

Bù nước và điện giải: Mỗi lần truyền 46h, truyền 1 lít dịch muối đẳng trương. Trung bình 4 lít/24 giờ. Nếu bị trụy mạch: truyền dung dịch trọng lượng phân tử lớn hay máu toàn phần trong sự kiểm soát áp lực tĩnh mạch trung ương.

  • Sử dụng hoocmon thay thế: Tiêm Hydrocortison hemisuccinat; tiêm Desoxycorticosteron acetat..
  • Theo dõi liên tục trong 24h đầu: Không di chuyển bênh nhân và theo dõi sát sao tình trạng mất nước, nhiệt độ cơ thể, lượng nước tiểu, tim mạch, tri giác.
  • Các ngày tiếp theo giảm dần liều tiêm thuốc
  • Truyền Hydrocortison hemisuccinat liên tục
  • Phối hợp điều trị các bệnh khác nếu có: Giúp bệnh nhân nâng cao thể trạng, bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể..
  • Dùng thuốc hỗ trợ bảo vệ gan..
  • Thực hiện xét nghiệm: Điện giải đồ máu, niệu, creatinin máu, protid máu toàn phần, dường huyết, huyết đồ. Tùy thuộc tình hình, có thể làm thêm: cấy máu, X quang phổi, bụng tại giường, ECG. Đồng thời tìm hiểu và điều trị nguyên nhân khởi phát.
  • Với triệu chứng suy thượng thận trở nặng, bạn chắc chắn sẽ phải ở lại viện theo dõi tình hình, điều trị triệt để, tình trạng bệnh sẽ được kiểm soát dễ dàng hơn.

Người mắc bệnh suy thượng thận cấp thường sẽ hồi phục nếu được điều trị nhanh chóng. Nhờ  việc điều trị thích hợp, những bệnh nhân bị bệnh suy thượng thận cấp có thể sống tương đối khỏe mạnh và năng động. Nhưng nếu không được điều trị kịp thời thì vô cùng nguy hiểm đến tính mạng.

Author: Bác sĩ chuyên khoa Thận – Tiết Niệu

Khoa Thận tiết niệu kế thừa nền y học cổ truyền của các bậc tiền bối phối hợp nhuần nhuyễn nền y học hiện đại điều trị thành công một số mặt bệnh về thận như suy thận, thận yếu, rối loạn cương dương, yếu sinh lý, rối loạn xuất tinh, vô sinh nam, rối loạn tiểu tiện.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *