nhiem-trung-tiet-nieu

Nhiễm trùng đường tiết niệu: Nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Nhiễm trùng đường tiết niệu là căn bện vô cùng phổ biến, đặc biệt là ở nữ giới. Để có cái nhìn khách quan hơn về bệnh này, vui lòng tham khảo bài viết của chúng tôi ở bên dưới!

Nhiễm trùng đường tiết niệu là gì?

Nhiễm khuẩn tiết niệu là một bệnh nhiễm trùng ở bất kỳ phần nào trong hệ thống tiết niệu, thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo của bạn. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng liên quan đến đường tiết niệu dưới bàng quang và niệu đạo.

Phụ nữ có nguy cơ mắc nhiễm khuẩn tiết niệu cao hơn nam giới. Nhiễm trùng giới hạn ở bàng quang của bạn có thể gây đau đớn và khó chịu. Tuy nhiên, hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra nếu nhiễm trùng tiểu đến thận của bạn.

Các bác sĩ thường điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu bằng kháng sinh. Nhưng bạn có thể thực hiện các bước để giảm cơ hội bị nhiễm trùng đường tiểu ngay từ đầu.

nhiem-trung-tiet-nieu

Triệu chứng của nhiễm khuẩn tiết niệu

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu không phải lúc nào cũng gây ra các dấu hiệu và triệu chứng, nhưng khi chúng có thể bao gồm:

  • Một sự thôi thúc mạnh mẽ, liên tục để đi tiểu
  • Cảm giác đau rát khi đi tiểu
  • Tiểu rắt
  • Nước tiểu xuất hiện nhiều mủ
  • Nước tiểu xuất hiện màu đỏ, hồng sáng hoặc màu cola – dấu hiệu của máu trong nước tiểu
  • Nước tiểu nặng mùi, hôi
  • Đau vùng chậu, ở phụ nữ – đặc biệt là ở trung tâm của xương chậu và xung quanh khu vực xương mu

Nhiễm trùng tiểu có thể bị bỏ qua hoặc nhầm với các tình trạng khác ở người lớn tuổi.

Các loại nhiễm khuẩn tiết niệu

Mỗi loại nhiễm trùng tiểu có thể dẫn đến các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể hơn, tùy thuộc vào phần nào của đường tiết niệu của bạn bị nhiễm trùng.

Một phần của đường tiết niệu bị ảnh hưởng Dấu hiệu và triệu chứng
Thận (viêm bể thận cấp tính)
  • Đau lưng trên và bên sườn
  • Sốt cao
  • Tay chân bủn rủn và ớn lạnh
  • Buồn nôn
  • Nôn
Bàng quang (viêm bàng quang)
  • Áp lực vùng chậu
  • Khó chịu ở bụng dưới
  • Đi tiểu thường xuyên, đau
  • Tiểu ra máu
Niệu đạo (viêm niệu đạo)
  • Rát khi đi tiểu
  • Tê rát

Khi nào đi cần khám bác sĩ?

Liên lạc với bác sĩ nếu bạn có dấu hiệu và triệu chứng của nhiễm trùng tiểu.

Nguyên nhân gây nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm khuẩn tiết niệu thường xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu qua niệu đạo và bắt đầu nhân lên trong bàng quang. Mặc dù hệ thống tiết niệu được thiết kế để ngăn chặn những kẻ xâm lược siêu nhỏ như vậy, nhưng hàng phòng thủ này đôi khi lại thất bại. Khi điều đó xảy ra, vi khuẩn có thể xâm nhập và phát triển thành một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm trong đường tiết niệu.

nhiem-trung-tiet-nieu

Nhiễm khuẩn tiết niệu phổ biến nhất xảy ra chủ yếu ở phụ nữ và ảnh hưởng đến bàng quang cũng như là và niệu đạo.

  • Nhiễm trùng bàng quang (viêm bàng quang). Loại nhiễm khuẩn tiết niệu này thường được gây ra bởi Escherichia coli (E. coli), một loại vi khuẩn thường được tìm thấy trong đường tiêu hóa. Tuy nhiên, đôi khi các vi khuẩn khác cũng có thể gây ra nhiễm trùng.
    Quan hệ tình dục có thể dẫn đến viêm bàng quang, nhưng kể cả khi bạn không hoạt động tình dục thì vẫn có thể bị. Tất cả phụ nữ có nguy cơ bị viêm bàng quang vì đặc trưng cơ thể của họ – cụ thể là khoảng cách từ niệu đạo đến hậu môn và lỗ niệu đạo đến bàng quang là rất ngắn.
  • Nhiễm trùng niệu đạo (viêm niệu đạo). Loại nhiễm khuẩn tiết niệu này có thể xảy ra khi vi khuẩn GI lây lan từ hậu môn đến niệu đạo. Ngoài ra, do niệu đạo nữ gần với âm đạo, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chẳng hạn như herpes, lậu, chlamydia và mycoplasma, có thể gây viêm niệu đạo dễ dàng hơn.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc nhiễm khuẩn tiết niệu

Nhiễm khuẩn tiết niệu là phổ biến ở phụ nữ, và nhiều phụ nữ trải qua nhiều hơn một lần nhiễm trùng trong suốt cuộc đời của họ. Các yếu tố làm tăng nguy cơ cụ thể đối với phụ nữ mắc nhiễm khuẩn tiết niệu bao gồm:

  • Giải phẫu nữ. Một người phụ nữ có niệu đạo ngắn hơn đàn ông, điều này rút ngắn khoảng cách mà vi khuẩn phải di chuyển để đến bàng quang.
  • Hoạt động tình dục. Phụ nữ hoạt động tình dục có xu hướng nhiễm trùng tiểu nhiều hơn phụ nữ không hoạt động tình dục. Có một đối tác tình dục mới cũng làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Một số biện pháp kiểm soát sinh sản. Phụ nữ sử dụng màng chắn để tránh thai và dùng chất diệt tinh trùng cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
  • Mãn kinh. Sau khi mãn kinh, sự suy giảm estrogen lưu thông gây ra những thay đổi trong đường tiết niệu khiến bạn dễ bị nhiễm trùng hơn.

nhiem-trung-tiet-nieu

Các yếu tố nguy cơ khác của nhiễm khuẩn tiết niệu bao gồm:

  • Dị tật đường tiết niệu. Trẻ sinh ra có đường tiết niệu có dị tật không cho phép nước tiểu đi ra khỏi cơ thể một cách bình thường hoặc khiến nước tiểu chảy ngược vào niệu đạo có nguy cơ nhiễm trùng tiểu.
  • Tắc nghẽn trong đường tiết niệu. Sỏi thận hoặc tuyến tiền liệt mở rộng có thể bẫy nước tiểu trong bàng quang và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu.
  • Ức chế hệ miễn dịch. Bệnh tiểu đường và các bệnh thận khác làm suy yếu hệ thống miễn dịch – bảo vệ cơ thể chống lại vi trùng – có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu.
  • Sử dụng ống thông. Những người không thể tự đi tiểu và sử dụng ống (ống thông tiểu) để đi tiểu có nguy cơ nhiễm trùng tiểu. Điều này có thể bao gồm những người nhập viện, những người có vấn đề về thần kinh khiến khó kiểm soát khả năng đi tiểu và những người bị liệt.
  • Một thủ tục tiết niệu gần đây. Phẫu thuật tiết niệu hoặc kiểm tra đường tiết niệu của bạn có các dụng cụ y tế đều có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm khuẩn tiết niệu.

Biến chứng của nhiễm trùng tiết niệu

Khi được điều trị kịp thời và đúng cách, nhiễm khuẩn tiết niệu dưới hiếm khi dẫn đến các biến chứng. Nhưng không được điều trị, nhiễm khuẩn tiết niệu có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Các biến chứng của nhiễm trùng tiểu có thể bao gồm:

  • Nhiễm trùng tái phát, đặc biệt là ở những phụ nữ trải qua hai lần nhiễm trùng tiểu trở lên trong thời gian sáu tháng hoặc bốn hoặc nhiều hơn trong vòng một năm.
  • Tổn thương thận vĩnh viễn do nhiễm trùng thận cấp tính hoặc mãn tính (viêm bể thận) do nhiễm trùng tiểu không được điều trị.
  • Tăng nguy cơ ở phụ nữ mang thai sinh con nhẹ cân hoặc sinh non.
  • Hẹp niệu đạo ở nam giới do viêm niệu đạo tái phát, trước đây được thấy với viêm niệu đạo do lậu cầu.
  • Nhiễm trùng huyết, một biến chứng có khả năng đe dọa tính mạng của nhiễm trùng, đặc biệt là nếu nhiễm trùng hoạt động theo đường tiết niệu đến thận của bạn.

Phòng ngừa nhiễm trùng tiết niệu

Bạn có thể thực hiện các bước sau để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu:

nhiem-trung-tiet-nieu

  • Uống nhiều chất lỏng, đặc biệt là nước. Uống nước giúp làm loãng nước tiểu của bạn và đảm bảo rằng bạn sẽ đi tiểu thường xuyên hơn – cho phép vi khuẩn được tuôn ra từ đường tiết niệu của bạn trước khi nhiễm trùng có thể bắt đầu.
  • Uống nước ép nam việt quất. Mặc dù các nghiên cứu không kết luận rằng nước ép nam việt quất ngăn ngừa nhiễm khuẩn tiết niệu, nhưng nó có khả năng không gây hại.
  • Vệ sinh đúng cách. Nên lau từ trước ra sau, làm như vậy sau khi đi tiểu và sau khi đi cầu giúp ngăn vi khuẩn ở vùng hậu môn lây lan sang âm đạo và niệu đạo.
  • Làm sạch bàng quang của bạn ngay sau khi giao hợp. Ngoài ra, uống một ly nước đầy để giúp loại bỏ vi khuẩn.
  • Tránh các sản phẩm nữ tính có khả năng gây kích ứng. Sử dụng thuốc xịt khử mùi hoặc các sản phẩm nữ tính khác, chẳng hạn như thụt rửa, trong khu vực sinh dục có thể gây kích ứng niệu đạo.
  • Thay đổi phương pháp tránh thai của bạn. Diaphragms, hoặc bao cao su không được điều trị hoặc diệt tinh trùng, tất cả có thể góp phần vào sự phát triển của vi khuẩn trong niệu đạo.

Mọi thông tin về bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu ở trên đều mang tính tham khảo. Để có lời khuyên hưu ích và chính xác nhất, bạn nên tới gặp bác sĩ.

Author: Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương

Là một giảng viên ưu tú, hiện bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương (sinh ngày 19/11/1957 tại Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội) đang giảng dạy tại trường Học viện y học cổ truyền Tuệ Tĩnh. Bà rất tâm huyết trong việt xây dựng phác đồ hỗ trợ điều trị về bệnh suy thận nói riêng và các bệnh về thận nói chung.
Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương là người đại diện pháp lý, chịu trách nhiệm chuyên môn tại nhà thuốc Tâm Minh Đường và toàn bộ thông tin y sức khỏe trên website: https://suythan.net/